Jak działa ubezpieczenie zdrowotne?

Co daje nam posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego? Jakiego rodzaju niebezpieczeństwo grozi nam w takim razie, jeśli ubezpieczenie stracimy? Jakie mamy rozwiązania, kiedy do tego dojdzie? Sposoby na posiadanie ubezpieczenia w ogólnym ujęciu są trzy i każdy z nich będzie odpowiadał innej sytuacji życiowej, w której każdy z nas może się znaleźć. Zacznijmy jednak od początku.

Po co nam ubezpieczenie zdrowotne?

Powszechne ubezpieczenie zdrowotne to nic innego, jak prawo do korzystania z opieki zdrowotnej bezpłatnie lub po niższych kosztach. W ramach tego ubezpieczenia mamy prawo do:

Podane przykłady to tylko część złożonego systemu ochrony zdrowia w Polsce. Nieodpłatne korzystanie z każdej z tych usług z osobna jest możliwe m.in. dzięki odprowadzaniu składek zdrowotnych. Częściowe, comiesięczne przeznaczanie małej kwoty na składkę zabezpiecza nas przed poniesieniem ogromnych kosztów w nagłych i trudnych sytuacjach np. kiedy konieczne jest poddanie się bardzo skomplikowanej i drogiej operacji. Ogółem rzecz ujmując, wszystkie te benefity określa się często usługami „na NFZ”.

Jeśli nie posiadamy powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, za każdą usługę z osobna musielibyśmy płacić – tak samo, kiedy korzystamy „prywatnie” z wizyt lekarskich czy zabiegów.

Ubezpieczenie zdrowotne obowiązkowe, dobrowolne i bezpłatne.

Powszechne ubezpieczenie zdrowotne możemy uzyskać na 3 sposoby – w zależności od naszej sytuacji życiowej. Są to ubezpieczenia obowiązkowe, dobrowolne oraz prywatne.

Ubezpieczenie obowiązkowe

Ubezpieczenie zdrowotne obowiązkowe dotyczy osób, które w jakiś sposób odprowadzają składkę zdrowotną – są do tego zobowiązane prawnie. Mówimy tutaj o m.in.:

  • osobach pracujących – obowiązek odprowadzania składki przejmuje tutaj pracodawca, który każdego miesiąca w trakcie zatrudnienia przesyła pieniądze do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
  • osobach samozatrudnionych i prowadzących działalność gospodarczą – te osoby muszą samodzielnie zgłosić się do ZUS i rozpocząć obowiązkowe przekazywanie składek,
  • emerytach,
  • rencistach,
  • osobach bezrobotnych – emeryci, renciści oraz bezrobotni oprócz comiesięcznej wypłaty, otrzymują także ubezpieczenie zdrowotne w ramach pakietu świadczeń,
  • osobach pobierających niektóre zasiłki,

oraz innych, których określa  lista zawarta w Ustawie o świadczeniach zdrowotnych.

Ubezpieczenie zdrowotne posiada także członek rodziny osoby ubezpieczonej na powyższych warunkach, jeśli zostanie zgłoszony do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To rozwiązanie jest powszechnie używane w przypadku dzieci. Dziecko zostaje ubezpieczone, kiedy rodzic (lub inny opiekun, np. dziadkowie, rodzice zastępczy) zgłosi je do ubezpieczyciela. Istnieją inne przypadki, kiedy warto pamiętać o tej formie ubezpieczenia, np.:

  • małżonek, kiedy utraci on prawo do ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia (straci pracę),
  • rodzice i dziadkowie, kiedy prowadzą z ubezpieczonym gospodarstwo domowe, ale nie posiadają ubezpieczenia obowiązkowego.

W tych sytuacjach również można zawnioskować o ubezpieczenie z racji członka rodziny.

Ubezpieczenie dobrowolne

Tę formę ubezpieczenia może przyjąć osoba, która

  • nie posiada ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia lub otrzymywanego świadczenia,
  • nie jest członkiem rodziny powyższej osoby,
  • spełnia określone ustawą warunki (np. nieubezpieczony pracownik na urlopie bezpłatnym, nieubezpieczony poseł do Parlamentu Europejskiego, nieubezpieczony cudzoziemiec).

W takich sytuacjach składki do ZUSu odprowadza się samodzielnie, a ich wysokość wyznaczana jest na podstawie deklarowanego dochodu. Więcej informacji na temat tej formy ubezpieczenia znajdziesz tutaj.

Ubezpieczenie bezpłatne

To rozwiązanie dotyczy osób, które posiadają niskie dochody i status majątkowy – ich miesięczne dochody nie przekraczają 701 zł w przypadku osoby żyjącej samotnie w gospodarstwie lub 528 zł na osobę w przypadku rodziny.

Jeśli kryteria dochodowe są spełnione, można wnieść wniosek do Urzędu Miasta lub Gminy, w której mieszka osoba, ewentualnie do ośrodka pomocy społecznej. Następnie pracownik socjalny przeprowadzi wywiad środowiskowy lub postępowanie socjalne i wyda decyzję o przydzieleniu ubezpieczenia.

Warto wiedzieć, że bezpłatna opieka zdrowotna przysługuje nie od otrzymanej decyzji, a już od dnia złożenia wniosku w odpowiednim urzędzie i obowiązuje przez 90 dni.

W jaki sposób mogę utracić ubezpieczenie?

Ubezpieczenie zdrowotne obowiązuje tak długo, jak nie zmienia się nasz status, z którego wynika ubezpieczenie. Oznacza to, że każda zmiana, która może wpłynąć na odprowadzanie składki zdrowotnej, oznacza ryzyko utraty ubezpieczenia. Podajmy zatem przykłady:

  • Utrata ubezpieczenia może wyniknąć z utraty zatrudnienia. Wtedy ubezpieczenie zdrowotne tracą także członkowie rodziny, których zgłosiliśmy – w tym dzieci.
  • Utrata ubezpieczenia w wyniku utraty świadczeń gwarantujących ubezpieczenie, np. osoby, które straciły status bezrobotnej z powodu pracy „na czarno” lub osoby ubezpieczone bezpłatnie, które przekroczyły kryteria dochodowe.
  • Osoby, które ukończyły 18 lat i nie kontynuują nauki – nie mogę już być ubezpieczone jako dziecko,
  • Osoby, które ukończyły 26 rok życia i nadal studiują – nie mogą już być ubezpieczone jako dziecko. W tym przypadku student powinien zgłosić się po ubezpieczenie zdrowotne ze swojej uczelni.
  • Osoba, która była ubezpieczona u członka rodziny lub w ramach studiów i rozpoczęła pracę w ramach umowy o pracę. Traci ona wtedy dotychczasowe ubezpieczenie i rozpoczyna odkładanie składki w ramach własnego zatrudnienia.

Nie mam ubezpieczenia – co zrobić?

Na początku warto wiedzieć, że utrata ubezpieczenia nie następuje jednocześnie w momencie utraty świadczenia, które to ubezpieczenie gwarantuje. Ubezpieczonym pozostaje się:

  • 6 miesięcy od momentu zakończenia nauki w szkole ponadgimnazjalnej,
  • 4 miesiące od momentu zakończenia nauki na studiach,
  • cały czas w trakcie oczekiwania przyznanie świadczenia (np. emerytury, renty),
  • cały czas w trakcie pobierania zasiłku,
  • 30 dni w pozostałych przypadkach np. utrata pracy, utrata pracy przez ubezpieczonego członka rodziny, utrata świadczenia socjalnego.

Zgłaszanie członków rodziny do ubezpieczenia

Zgłoszenie członka rodziny jest nad wyraz proste. W przypadku, kiedy ubezpieczenie zdrowotne wynika z umowy zatrudnienia, wystarczy poinformować pracodawcę o potrzebie ubezpieczenia członka rodziny. Jeśli odprowadza się składki samodzielnie lub otrzymuje pomoc socjalną, należy również samodzielnie zgłosić członka rodziny w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Ile mam czasu na zajęcie się ubezpieczeniem?

To bardzo ważna kwestia, ponieważ zaleganie z informacją o zmianach dotyczących ubezpieczenia grozi grzywną. Każda zmiana związana z ubezpieczeniem musi być zgłoszona w ciągu 7 dni.

Do płatnika Twojego ubezpieczenia lub do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy zgłosić każdą zmianę – zarówno zarejestrowanie nowego ubezpieczenia, jak i wyrejestrowanie. Oto przykłady, kiedy należy poinformować pracodawcę, Uczelnię, Urząd lub ZUS:

  • Zmieniłem pracę lub przeszedłem na emeryturę i ubezpieczam członków rodziny – muszę zgłosić tych członków rodziny jeszcze raz do nowego pracodawcy lub do Urzędu.
  • Członek rodziny ubezpieczony przez mojego pracodawcę sam uzyskał prawo do ubezpieczenia, ponieważ znalazł pracę – mój pracodawca musi go wyrejestrować.
  • Członek mojej rodziny stracił swoją pracę i zostanie ubezpieczony w ramach mojej pracy – mój pracodawca musi go zarejestrować.
  • Straciłem pracę i prawo do ubezpieczenia, a wraz ze mną moje dziecko – muszę ubezpieczyć dziecko w szkole.
  • Urodziło mi się dziecko – muszę poinformować pracodawcę o ubezpieczeniu noworodka.
  • Ubezpieczałam mojego małżonka, jednak nie jesteśmy już małżeństwem i nie mogę go ubezpieczyć jako rodzinę – muszę poinformować o tym pracodawcę.
  • Ubezpieczałem swojego rodzica, który rozpoczął przyjmowanie emerytury – muszę poinformować pracodawcę.

To kilka przykładów z wielu możliwych sytuacji życiowych. Niezależnie od okoliczności, na poinformowanie płatnika o zmianach w ubezpieczeniu jest 7 dni.

Przydatne linki:

  1. Warunki obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego
  2. Ubezpieczenie dobrowolne
  3. Bezpłatne ubezpieczenie zdrowotne
  4. Ubezpieczenie zdrowotne – strona Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Zdrowa Huta

Nasz adres ul. W.Sieroszewskiego 3, 31-914 Kraków

511 456 418

rejestracja@zdrowahuta.pl

Rejestracja odbywa się telefonicznie lub przez zakładkę e-rejestracja na stornie internetowej.

Nie prowadzimy rejestracji za pośrednictwem poczty e-mail.

zdrowahuta@zdrowahuta.pl

Sprawy administracyjne.